GIỚI THIỆU LỊCH GIEO TRỒNG BIODYNAMIC
Người thành thị, không sống ở miền quê và gần gũi với thiên nhiên u mặc thì khó lòng thấy được tác dụng của các nhịp điệu ngày-đêm, trời-đất, hay cụ thể hơn là sự dịch chuyển của mặt trăng được ghi chép trong âm lịch. Người thôn dã qua nhiều thế hệ có kinh nghiệm nhận thấy rằng mùa màng, gia súc, đất đai và cả tính tình con người thường thay đổi theo từng mùa, từng con trăng. Trí tuệ ấy được gom góp qua hàng ngàn năm nông nghiệp, nhưng chỉ qua chục thập kỉ gần đây, cùng với sự ra đời và lớn mạnh không ngừng của nền nông nghiệp hóa chất, túi khôn dân gian đó đã gần như biến mất khỏi cuộc sống sinh động mà chịu phủ bụi mờ, đôi lúc có xuất hiện cũng chỉ trong vai trò đối tượng của các nghiên cứu văn hóa dân gian.
Nhận thức sâu sắc thực trạng này từ đầu thế kỉ 20, nhà bác học-triết gia Rudolf Steiner đã sáng lập ra nông nghiệp biodynamic với hi vọng vãn hồi tình cảnh suy yếu sinh thái Âu châu do tư duy nông nghiệp cơ giới gây ra. Hiện nay, biodynamic đang ngày càng trở nên phổ biến trên khắp thế giới, nhất là khi nhân loại nhận thức ngày một rõ hơn về tình trạng suy thoái sinh thái và an toàn thực phẩm. Việt Nam cũng đã có dịp làm quen với biodynamic từ cuối thế kỉ trước, tới nay đây đó đã có những khu vườn thực hành phương thức này, nhưng tích cực và được biết đến nhiều nhất có lẽ là khu vườn của Tịnh Trúc Gia – một trung tâm dành cho người có nhu cầu đặc biệt ở Huế.
Một trong những công tác quan trọng và tiên phong của biodynamic là ghi nhận giá trị của tri thức dân gian, đồng thời đưa ra đường lối phát triển những kiến thức đó kết hợp với thành tựu khoa học tân thời để bổ khuyết những hạn chế do thời đại của lớp người đi trước. Lịch gieo trồng biodynamic được phôi thai từ đó.
Maria Thun là người thực hành và nghiên cứu biodynamic từ những ngày đầu, lịch gieo trồng biodynamic là kết quả từ nhiều năm thực nghiệm cẩn trọng và say mê của bà. Lịch biodynamic trình bày những thời điểm tốt nhất để thực hiện các công việc vườn tược thuận theo sự dịch chuyển của các thiên thể, được chia nhỏ theo tháng, ngày và giờ. Hầu hết các niên giám biodynamic đều dựa trên hệ thống thiên văn về ranh giới các chòm sao, hệ thống này chia bầu trời thành các phần không bằng nhau theo các chòm sao dọc theo đường hoàng đạo. Các công việc đồng áng được tính thời gian theo chuyển động của Mặt Trăng và các hành tinh khác đi qua các chòm sao này.
Niên giám biodynamic của Maria Thun đã được lưu hành và sử dụng phổ biến toàn cầu từ hơn 50 năm nay. Nhận thấy việc thực hành biodynamic ở Việt Nam, cũng như từ trải nghiệm cá nhân, còn gặp một số hạn chế về thông tin, chúng tôi đã quyết định chuyển dịch sang Việt ngữ niên giám này, mong được góp một phần nhỏ bổ khuyết cho phong trào biodynamic ở nước ta.
Độc giả khi thực hành cần lưu ý rằng tuy lịch gieo trồng liệt kê khá đầy đủ và cụ thể các công việc của nhà nông, nhưng ta vẫn nên coi đây là những gợi ý thực hành cơ bản. Như một câu cách ngôn phương Tây, “những bước chân trong vườn chính là thứ phân bón tốt nhất,” quả thật vậy, chỉ người làm vườn mới hiểu khu vườn của mình nhất, chính sự chăm chỉ và tình yêu hòa hợp của người nông dân với mảnh đất của mình là yếu tố của mọi khu vườn thành công.
Cuối cùng, do kinh nghiệm biodynamic còn nhiều hạn chế, chúng tôi xin nhận mọi sai sót nếu có trong cuốn lịch này. Hi vọng độc giả có được những thông tin bổ ích và ứng dụng hiệu quả lên khu vườn của mình.
